Een flexibele planning?

Wat extra aandacht voor planning is geen overbodige luxe. Kinderen met autisme hebben immers nood aan voorspelbaarheid. De wereld wordt voor hen iets duidelijker als ze weten wat er wanneer zal gebeuren en met wie. Als ouder leer je om vooraf duidelijk te communiceren wat er zal gebeuren, ook al is dit misschien niet je natuurlijke stijl om door het leven te gaan. Jonge kinderen zijn erg blij met die duidelijkheid en volgen graag de planning. Ze wijzen er zelfs op als anderen van het gezin zich niet houden aan de gemaakte planning. Dit kan wel eens tot gezucht leiden van broers of zussen zonder autisme. Alleen, kinderen met autisme worden ook pubers en die laten zich niet meer zo makkelijk sturen door een duidelijke planning. Jongeren met autisme hebben vaak zelf ook al een planning in hun hoofd gemaakt. En dus ontstaan er soms heftige discussies om de planning in hun hoofd te laten matchen met de planning van het gezin, want ze willen ook mee kiezen. Grootste discussies draaien vaak rond het uitdelen van huishoudelijke taken zoals tafel dekken, afruimen, vaatwasmachine leegmaken… Het past nooit in hun planning !

En daar hebben wij wat op gevonden. We zochten naar een systeem waar iedereen een stukje controle heeft. De ouders beslissen WELKE taken er moeten gebeuren. De kinderen beslissen op een visueel overzichtelijke manier HOE ze de taken verdelen.

TO-DO lijst (door de ouders opgesteld) op zelfklevende blaadjes (type post-it)

Let op:

  • Als een taak meer inspanning vraagt (bv. auto wassen), kun je het blaadje groter maken. Dan zijn ze met 1 taak al klaar.
  • Als een taak niet zoveel inspanning vraagt (bv tafel dekken), dan kunnen ze er 2 in hun vakje kleven.       


Voordeel van dit visueel overzichtelijk systeem is dat de broers en zussen onderling kunnen onderhandelen om bepaalde taken op een ander moment te laten doorgaan en zo te wisselen met elkaar. Ze leren op die manier onderhandelen en organiseren op microniveau.
Bij het opstarten van een dergelijk systeem voorzie je best een aanleertijd waarin de spelregels uitgelegd en aangeleerd worden, er taken/regels bijgestuurd worden. Afhankelijk van het organisatietalent van de kinderen kan dit best intensief zijn. Het aanleerproces kan je ook in stukjes doen door te starten met enkel het weekend of een dag in de week. Doel is op termijn dat het een zelfsturend systeem wordt waarbij elk lid van het gezin zijn steentje bijdraagt aan het huishouden. En dit zonder dat er telkens iemand moet zeggen wat er moet gebeuren en de persoon met autisme daarover in discussie kan gaan. Mee kunnen kiezen zorgt ervoor dat iedereen betrokken is bij het gezin. Voordeel is dat ouders de soepelheid behouden om taken eruit te halen en nieuwe taken toe te voegen.
Ook als je samenleeft met iemand kan je een dergelijk systeem gebruiken. Je noteert wat er moet gebeuren in het huishouden en elk kan kiezen wat hij voor zijn rekening neemt. Dit is zeer handig voor mensen met autisme die wel hun bijdrage willen leveren aan het huishouden, maar niet altijd “werk zien”.